Jaarcongres podologie 2025

Samenwerking in de voetzorg

LOOP is het Landelijk Overkoepelend Orgaan voor de Podologie en de beroepsorganisatie voor voet- en houdingszorg. Hun jaarlijkse congres, op 3 november j.l., stond in het teken van samenwerking in de voetzorg. Voor register podologen én pedicures was het een leerzame dag.

Het is traditie dat een jonge onderzoeker de openingslezing doet op het LOOP-congres. Dr. Chantal Hulshof, bewegingswetenschapper en postdoctoraal onderzoeker bij de afdeling huisartsgeneeskunde in het Erasmus MC, vertelde over haar recente promotieonderzoek. Bij mensen met diabetes en neuropathie speelt plantaire druk een grote rol, zowel in het ontstaan als in het niet-genezen van voetwonden. Chantal en haar team hebben in het DIALOAD-project in het Amsterdam UMC allerlei vormen van druk onderzocht, zowel in schoeisel als blootsvoets. In het volgende nummer van VoetVak+ lees je een uitgebreid interview met Chantal, waarin ze vertelt wat de resultaten van DIALOAD betekenen voor pedicures.

“Laat oma thuis”

Intervisie is reflectie in een groep van gelijken. Intervisie kan voetzorgprofessionals helpen om effectiever, deskundiger en prettiger te werken. Prof. dr. Paul L.P. Brand, hoofd medisch opleidingsbeleid Isala Academie Zwolle, vertelde over de voorwaarden voor een geslaagde intervisie volgens het stappenplan van Balint. Om te onthouden: ‘Laat oma thuis’ in een intervisiegesprek: oplossingen, meningen en adviezen/aannames. Beter: stel open vragen en luister goed wat de hulpvraag nu echt is. Wil je je met je team of collega’s verdiepen in intervisie, dan is het ‘75 helpende vragenspel’ van Monique Bellersen een handig hulpmiddel. Of lees in VoetVak+ 2024/3 het artikel over intervisie in de pedicurebranche.

Dr. Hristo Panov over zijn High-Velocity Low-Amplitude (HVLA) techniek

Snel en krachtig

Dr. Hristo Panov kwam uit Bulgarije naar Bunnik. Hij legde uit hoe zijn High-Velocity Low-Amplitude (HVLA) techniek werkt om blokkades in het onderlichaam op te heffen. Het doel van de behandeling is om de beperkende barrière zo ver mogelijk terug te brengen in de richting waar het bewegingsverlies is opgetreden. Hiermee probeert HVLA de normale fysiologische bewegingsuitslag te herstellen. Met superkorte, maar krachtige bewegingen kan hij een ‘defensive lock’ opheffen. Hoe sneller de beweging (stoot) hoe beter de reflex-reactie van het lichaam waardoor herstel optreedt. Panov liet de techniek zien bij een model en dat zag er behoorlijk intensief uit. Veel mensen vinden HVLA dan ook nogal ‘eng’, maar Panov verzekerde het publiek dat uitgebreid onderzoek aantoonde dat het volkomen veilig en effectief is.

“Samen de complete voet zien”

Na de lunchpauze konden de congresdeelnemers kiezen uit verschillende workshops. VoetVak+ schoof aan bij medisch pedicure Karin Kasius van Voetprofessionals die uitlegde hoe zij samenwerkt met register podoloog Mark de Vries van Podologie de Vries. Aan de hand van Karins provocerende stellingen als ‘Pedicures denken alles beter te weten’ en ‘Pedicures zijn (stront)eigenwijs’ liet Karin de register podologen meedenken over de, soms verkeerde beelden die register podologen en pedicures van elkaar hebben.

Karin betoogde vervolgens dat een nauwe samenwerking leuk en makkelijk is. Karin en Mark houden iedere maandagmorgen een gezamenlijk gratis inloopspreekuur voor nieuwe cliënten. Gemiddeld zien ze samen vier tot vijf mensen in dat uur. De voordelen: zij kunnen samen sneller de cliënt helpen en bij de juiste zorgverlener onderbrengen. De cliënt voelt zich letterlijk gezien en als team neem je makkelijker twijfels weg. Je hoeft niet bang te zijn dat klanten bij je ‘weglopen’, want je krijgt juist meer cliënten die bij je passen, is Karins ervaring. Bovendien leren Mark en Karin veel van elkaar. Mark sluit aan bij de teamvergaderingen en -trainingen van Voetprofessionals. Op Karins verlanglijst staat nu eenzelfde soort samenwerking met een fysiotherapeut.

Robert Wonink over het Morton neuroom

Morton Neuroom of kapotte peeskokers?

De congresbezoekers hebben ontzettend genoten van de super praktische én geestige lezing van Robert Wonink over het Morton neuroom. Dat is een beklemde zenuw in de voorvoet, maar de pijnklachten lijken op de klachten bij kapotte peeskokers. Die peeskokertjes kunnen gemakkelijk kapotgaan, vooral als er weinig vet onder de voet zit. Een gezonde vetlaag is onbelast wel 9 mm dik of 6 mm bij de kleine tenen, maar wordt dunner als mensen ouder worden. Gaat zo’n peeskoker stuk, dan lopen de vetkamersystemen vol met zuur wondvocht en dat verwoest de resterende vetkussentjes.

Robert Wonink heeft veel ervaring als podoloog en echografist. Ook doet hij graag onderzoek op een snijzaal, waardoor hij echt precies weet hoe een voet er van binnen uitziet. En dat was te merken aan zijn beeldende omschrijvingen van de fysiologie van de voet zoals ‘een dradentrekkende erwtensoep’ voor een kapot vetkamersysteem. Hij had praktische tips voor register podologen die met echografie werken. Daarmee kun je een kapotte peeskoker prima zien, maar dan moet je niet te veel druk zetten op je transducer, anders ‘duw’ je het vocht weg en dan word je alsnog op het verkeerde been gezet. Ontdek je dat de pijnklachten van de peeskoker komen, dan kan de patiënt met heel veel oefenen de peeskokers weer herstellen. De oplossing voor een Morton neuroom: zolen met diepe uitsparingen maken zodat je de zenuwknoop drukvrij kunt leggen of een prik bij de arts om de zenuw te verdoven.

Jongeren enthousiasmeren voor voetzorg

Marianne Lensink is voorzitter van Stichting LOOP. Zij enthousiasmeer­de de register podologen om allemaal contracten met zorgverzekeraars aan te gaan voor de basiszorg voor patienten met risicovoeten, de Preventieve Voetzorg die in 2023 in de Basisverzekering terecht is gekomen. Hoewel de register podologen al voldoende werk hebben aan de voetzorg in de aanvullende verzekeringen, zijn ze onmisbaar om de groeiende stroom patiënten op te vangen. Marianne noemde enkele cijfers: we gaan naar drie miljoen Nederlanders met artrose; 64% van de Nederlanders heeft overgewicht; één op de twee Nederlanders krijgt kanker en neuropathie is een belangrijke bijwerking van chemotherapie.

LOOP spreekt twee keer per jaar met de zorgverzekeraars om hier aandacht voor te vragen. Register podologen kunnen ook zelf wat doen om de tekorten in de voetzorg te verminderen. De opleiding vergoeden voor je medewerkers bijvoorbeeld of het vak verdiepen door een Master opleiding te volgen, zoals Bianca Tak en Nicole Drenth nu doen. Dit is nu allemaal mogelijk op basis van het NLQF6 niveau aan de Academie voor Podologie. Het belangrijkste is: meer reclame maken voor jezelf en het beroep van register podoloog, zodat jongeren voor het vak gaan kiezen.

Voorzichtig met operaties

Orthopedisch chirurg Wieneke Metsaars van Xpert Clinics Orthopedie gaf in haar slotlezing een breed overzicht van haar dagelijkse praktijk. Ze opereert eigenlijk liever niet zoveel: tachtig procent van haar patiënten gaat terug naar de register podoloog of de fysiotherapeut. Alles doet ze in dagbehandeling en alle patiënten krijgen een blok tegen de pijn. Net als Robert Wonink raadt zij de congresbezoekers aan te investeren in echografie, want dan kunnen de register podologen zelf betere diagnoses stellen. Metsaars zou het liefst voetproblemen in de eerste lijn oplossen en schetst een toekomst waarin de register podoloog wellicht zelf pijnstillende en ontstekingsremmende injecties mag geven. Nu is dat nog een voorbehouden handeling.

Tip: heb je cliënten die een hallux valgus operatie overwegen via de Scarf-methode, laat ze dan weten dat ze na de ingreep echt drie maanden rust moeten nemen. Dan pas mogen ze het gewricht weer oefenen. Dit kan belangrijk zijn bij de beslissing om zo’n ingreep te ondergaan. Het is bijzonder om te horen dat de ingreep vooral bij jonge mensen complicaties geeft. De uitkomst bij 70-plussers is veel beter. Metsaars ziet ook veel patiënten met artrose. Ze is geen fan van enkelprotheses, want die blijven niet goed zitten. Ook protheses van MTP-1 vallen vaak tegen. Arthrodese, het vastzetten van het gewricht, is vaak een betere optie bij artrose, in combinatie met orthopedische schoenen. Het inkorten van MTP-2 of 3 is minimaal invasief en geeft betere uitkomsten. Injecties met corticosteroïden geeft ze liever niet meer dan twee keer per jaar. Bewegen blijft belangrijk, vooral ‘graded activity’: het langzaam opbouwen van beweging, zodat de balans tussen inspanning, rust en herstel in evenwicht blijft.

Foto impressie Jaarcongres Podologie 2025